Nie każdy etap życia musi być czasem rozwoju i osiągania kolejnych celów. Czasem potrzebujemy odpocząć, przetrwać trudniejszy okres albo odzyskać siebie. I taki czas również ma wartość.

Nie wszystko musi rosnąć cały czas

Przyzwyczailiśmy się myśleć o życiu jak o wykresie, który powinien stale iść w górę. Więcej umiejętności, więcej doświadczenia, więcej pieniędzy, więcej aktywności, więcej projektów, więcej planów. Rozwój stał się niemal obowiązkiem, a odpoczynek często traktujemy jak przerwę techniczną przed kolejnym etapem działania.

Tymczasem życie nie działa liniowo.

Są sezony intensywne i twórcze. Są takie, kiedy mamy energię, pomysły i chęć zaczynania nowych rzeczy. Ale są też okresy, kiedy najważniejsze staje się coś zupełnie innego:

• dojście do siebie po trudnym wydarzeniu
• opieka nad bliską osobą
• odzyskanie snu i spokoju
• uporządkowanie zdrowia
• zamknięcie trudnego etapu
• przeżycie straty
• odpoczynek po długim okresie napięcia
• zwyczajne funkcjonowanie dzień po dniu

To również jest życie. I nie trzeba go usprawiedliwiać.

Czasem celem nie jest rozwój, tylko odzyskanie równowagi

Są momenty, kiedy pytanie „co dalej?” pojawia się za wcześnie.

Najpierw trzeba odzyskać poczucie bezpieczeństwa, energię, rytm dnia albo kontakt z własnymi potrzebami. Dopiero później pojawia się przestrzeń na ambicję.

W takich okresach warto zamienić wielkie pytania na prostsze:

1. Czego teraz naprawdę potrzebuję?
2. Co mogę odpuścić bez poczucia winy?
3. Co jest konieczne, a co tylko wygląda na konieczne?
4. Co mnie regeneruje zamiast dodatkowo obciążać?
5. Jak mogę przejść przez ten czas łagodniej?

Nie każda odpowiedź musi prowadzić do działania. Czasem najlepszą odpowiedzią jest: potrzebuję mniej.

Przetrwanie też jest formą działania

To słowo bywa niedoceniane. „Przetrwać” brzmi jak coś biernego. Jakbyśmy niczego nie robili. A przecież utrzymanie się na powierzchni w trudnym okresie może wymagać ogromnej ilości energii.

• Wstawanie rano.
• Pójście do pracy.
• Zrobienie jedzenia.
• Załatwienie jednej ważnej sprawy.
• Odebranie telefonu, którego baliśmy się odebrać.
• Położenie się wcześniej spać.
• Powiedzenie komuś, że dziś nie damy rady.

To mogą być drobne rzeczy, ale w niektórych momentach są dokładnie tym, co trzeba zrobić.

Odpoczynek nie jest brakiem ambicji

To jedna z najtrudniejszych rzeczy do zaakceptowania. Kiedy odpoczywamy dłużej, pojawia się niepokój. Czy nie zostaję w tyle? Czy nie marnuję czasu? Czy nie powinnam już coś robić?

Tyle że organizm i psychika nie są maszyną, którą można bez końca eksploatować bez konsekwencji. Odpoczynek nie jest przeciwieństwem działania. Jest jego warunkiem. Bez niego wszystko zaczyna kosztować więcej: skupienie, decyzje, relacje, cierpliwość, kreatywność i zwykłe codzienne obowiązki.

Nie każdy sezon jest widoczny dla innych

Czasem największe zmiany nie wyglądają spektakularnie.

• Nie ma nowej pracy.
• Nie ma podróży.
• Nie ma sukcesu, którym można się pochwalić.
• Nie ma zdjęcia do opublikowania.

Ale może pojawić się coś innego:

• pierwszy spokojny poranek od wielu miesięcy
• dzień bez poczucia napięcia
• decyzja, której wcześniej nie umiałyśmy podjąć
• odwaga, żeby powiedzieć „nie”
• powrót do rzeczy, które kiedyś sprawiały przyjemność
• odzyskanie zwykłej ciekawości świata

To nie wygląda imponująco z zewnątrz. Ale może być początkiem bardzo ważnej zmiany.

Nie porównuj spokojnego sezonu do cudzego sprintu

To szczególnie trudne w świecie, w którym widzimy głównie efekty.

Ktoś rozpoczyna nowy projekt. Ktoś podróżuje.Ktoś publikuje kolejne sukcesy. Ktoś „zmienia życie”. A my być może właśnie próbujemy po prostu spokojnie przeżyć tydzień. Porównanie jest wtedy wyjątkowo niesprawiedliwe.

Nie wiemy, w którym miejscu czyjejś historii patrzymy na jego sukces. Nie wiemy też, co działo się wcześniej. Dlatego warto pamiętać:

cudzy moment wzrostu nie oznacza, że nasz moment odpoczynku jest mniej wartościowy.

Życie ma swoje pory roku

To porównanie może być proste, ale jest bardzo trafne. Nie oczekujemy od natury, że przez cały rok będzie kwitła. Jest czas wzrostu.

Czas zbiorów. Czas opadania liści. I czas pozornej ciszy. Zimą nic nie wygląda spektakularnie, ale to nie znaczy, że nic się nie dzieje. Z ludźmi bywa podobnie. Czasami potrzebujemy okresu, w którym nie tworzymy nowych rzeczy. Po prostu odzyskujemy korzenie.

Jak przejść przez mniej produktywny sezon?

Nie trzeba tworzyć kolejnej listy zadań. Lepiej potraktować ją jak listę ulg.

Może pomóc:

• ograniczenie liczby zobowiązań
• mniej planowania długoterminowego
• skupienie się na podstawach: sen, jedzenie, ruch, spokój
• mniej porównywania się
• wyłączenie części powiadomień
• proszenie o pomoc tam, gdzie jest potrzebna
• pozostawienie pustego miejsca w kalendarzu
• rezygnacja z rzeczy, które nie są teraz konieczne
• pozwolenie sobie na zmianę tempa

Najważniejsze jest to, żeby nie próbować zamienić odpoczynku w kolejny projekt do wykonania perfekcyjnie.

Czasem trzeba odzyskać siebie, zanim zacznie się coś nowego

Bywa, że przez lata żyjemy bardziej w rytmie obowiązków niż własnych potrzeb.

• Robimy to, co trzeba.
• Pilnujemy terminów.
• Odpowiadamy.
• Organizujemy.
• Pomagamy.
• Działamy.

I dopiero kiedy tempo spada, zauważamy, że trochę zgubiliśmy siebie po drodze.

Wtedy mniej produktywny okres może być nie stratą czasu, ale momentem odzyskiwania kontaktu z tym, co naprawdę nasze.

Nie trzeba od razu wiedzieć, co dalej. Wystarczy czasem wiedzieć, czego już nie chcemy.

Nie musisz wracać dokładnie do dawnej siebie

To też jest ważne. Po trudnym okresie często chcemy „wrócić do siebie”. Do energii sprzed roku. Do dawnej motywacji. Do starego rytmu. Ale może nie trzeba wracać. Może można pójść dalej trochę inaczej. Wolniej. Mądrzej.

Z mniejszą liczbą rzeczy. Z lepszymi granicami. Z innym rozumieniem tego, co naprawdę ważne. Nie każdy spokojniejszy sezon kończy się powrotem do starego tempa. Czasem kończy się decyzją, że stare tempo wcale nie było dobre.

MOJE UWAGI

Jeśli jesteś w okresie, w którym robisz mniej, nie oceniaj go wyłącznie przez pryzmat tego, czego nie udało Ci się osiągnąć.

Zobacz również, co ten czas Ci daje. Może odzyskujesz sen. Może uczysz się odmawiać. Może pierwszy raz od dawna nie robisz niczego tylko dlatego, że ktoś tego od Ciebie oczekuje. Może po prostu przechodzisz przez trudny czas najlepiej, jak potrafisz.

To wystarczy. Nie każdy sezon życia musi być produktywny. Niektóre mają po prostu pomóc nam zostać przy sobie do momentu, kiedy znowu pojawi się przestrzeń na więcej.

Małe ćwiczenie na dziś

Zamiast pytać: „Co jeszcze powinnam zrobić?”, spróbuj odpowiedzieć na trzy inne pytania:

1. Co mogę dziś odpuścić?
2. Co naprawdę potrzebuje mojej energii?
3. Co pomoże mi poczuć się choć odrobinę lżej?

Może dzisiaj to wystarczy.